Į ég aš prufa fķkniefni?

Žessari spurningu er fljótsvaraš, nei, žaš į enginn aš prufa slķk efni, en žį aldeilis vandast mįliš, žvķ svo afdrįttarlausum svörum fylgir yfirleitt önnur spurning, žaš er af hverju ekki?

Žaš er viš žeirri spurningu žar sem flest fer śrskeišis ķ barįttunni viš fķkniefni. Menn voru bżsna fljótir aš įtta sig į žvķ aš fķkn er alvarlegt vandamįl sem hefur slęmar afleišingar į žann sem er haldinn žeim sjśkdómi. Žannig aš raunverulegt svar er óskaplega einfalt. Žś įtt ekki aš prufa fķkniefni vegna žess aš žér gęti fundist žaš of gott. En hver žorir aš segja barninu sķnu žaš?

Til aš koma ķ veg fyrir neyslu žessara efna, og ekki sķst til aš žurfa ekkia š segja börnum sannleikann sem viš teljum óhollan, žį brį mannskepnan į žaš rįš aš śtlista fyrir fólki hversu óskaplega skašleg žessi efni séu fyrir lķkama, sįl, og ekki sķst samfélagiš. Žetta gerist į tķmum žar sem ašgengi aš upplżsingum var įkaflega takmarkaš. Stjórnvöld gįtu į aušveldan hįtt ritskošaš og stżrt upplżsingagjöf til almennings aš eigin gešžótta. Sannleikurinn fęr yfirleitt aš vķkja žegar svo er, tilgangurinn helgar vķst mešališ. Žaš dugši ekki til, žį var brugšiš į annaš rįš til aš hręša fólk frį neyslu meš löggjöf til refsa žeim sem nota žessi efni, meš sektarbošum og fangelsisvistun. Nś įtti aš segja börnunum aš žau vęru glępamenn ef žau létu tilleišast.

Nś eru žó breyttir tķmar, upplżsingagjöf hefur aš miklu leyti fęrst af höndum fįrra manna sem aušvelt var aš stjórna af hįlfu yfirvalda, til almennings. Žar spilar internetiš vitaskuld stęrstu rulluna. Nś hafa hópar sem eru įstfangir af sķnu fķkniefni og sjį ekkert illt viš žau, sama tękifęri til aš koma sķnum bošskap į framfęri og žeir sem finna efnunum allt til forįttu. Skynsamt fólk fetar svo milliveginn į žessum upplżsingum og reynir aš taka fremur mark į upplżsingum frį rannsóknum sem eru framkvęmdar į vķsindalegan hįtt. Allt ofstęki, ķ  hvora įttina fyrir sig, er oršiš skašlegt fyrir hvorn mįlstašinn sem er.

Yfirvaldiš sér žó enn aš megninu til um vķsindalegt starf. Fręšimenn sem sinna rannsóknum gera žaš aš mestu leyti į forręši rķkisstofnana, hvort sem žaš eru beinar rannsóknarstofnanir, eša innan hįskólastarfs. Megniš af žeim rannsóknum eru geršar meš fjįrmunum stjórnvalda. Žaš gefur stjórnvöldum yfirhöndina žar sem žau geta aš miklu leyti stżrt slķkum rannsóknum og fengiš žannig aš vissu leyti žęr nišurstöšur sem žeim hentar.

En hvaš sem žvķ lķšur, žį er sķfellt aš komast upp um slķk vinnubrögš. Eitt sérstaklega óskammfeiliš dęmi um slķkt er žegar Ronald Reagan bandarķkjaforseti upplżsti į blašamannafundi aš samkvęmt įreišanlegustu vķsindalegu rannsóknum, žį sé varanlegur heilaskaši óumflżjanleg afleišing kannabisneyslu. Žessi mįlflutningur hélt ansi lengi velli og var, eša jafnvel er, notašur ķ hręšsuįróšri gegn slķkri neyslu.

Ķ žessari rannsókn voru apar lįtnir reykja 30 jónur į dag. Eftir um 90 daga fóru svo žessum öpum aš hrörna allverulega og deyja. Žį var höfuš žeirra opnaš og daušar heilafrumur taldar. Žvķ nęst voru reyklausir apar drepnir og sama gert viš žį. Žaš fór ekki į milli mįla aš reykingaraparnir gnęfšu svo yfir hina ķ žeim tölum, aš žeir voru meira en lķtiš žroskaheftir žegar žeir létu lķfiš greyin.

En upplżsingum um hvernig žessari rannsókn var hįttaš, var haldiš leyndu eins lengi og hęgt var, en aš lokum bįrust upplżsingar, slįandi upplżsingar. Ķ ljós kemur aš žessir apar voru bundnir ķ stól, į žį sett sśrefnisgrķma, og į 5 mķnśtum var kannabisreyk sem innihélt koltvķsżring aš jafngildi śr 63 jónum af sterkustu gerš žröngvaš ofan ķ apana ķ gegnum žessar grķmur. Enginn partur af žessum reyk fór til spillis, heldur allt ofan ķ lungu žeirra. Žessi apagrey voru einfaldlega kęfš til aš fį rétta nišurstöšu. Žaš er löngu žekkt hvaša įhrif sśrefnisskortur hefur į heilafrumur.

Viš erum žvķ mišur enn of föst ķ žessum vinnubrögšum, og er sķfellt aš komast upp um svona vinnubrögš, žó kannski ekki jafn afgerandi og ķ žessari rannsókn. Žetta berum viš ķ börnin okkar žrįtt fyrir allt, og žó viš vitum hve aušvelt ašgengi žau eiga aš upplżsingum sem hrekja slķkan mįlflutning.

Hverjar eru svo afleišingar af žessum hręšsuįróšri, sem upp kemst aš er svik? Hvaš žykir okkur um mįlflutning sumra kirkjunnar manna um aš samkynhneigš žóknist ekki guši vorum, sé daušasynd, aš refsing gušs sé óumflżjanleg afleišing slķks hįtternis? Eša aš guš smelli į slķkt fólk svo sem einu stykki af alnęmi? Hvaš žykir okkur ķ dag um įróšur lķkt og aš sjįlfsfróun orsaki blindu? Mikilvęgasta spurning er, hver eru višbrögš žeirra sem žessi įróšur beinist aš?

Forvarnarstarf į Ķslandi viršist žvķ mišur einkennast af žessum mįlflutningi, sem ég tel vera algjört įbyrgšarleysi, hęttu į aš snśa įhęttuhópum gegn sér og žannig ķ raun vera hvatning til neyslu. Viš höfum żmis góš og gild slagorš til forvarna, „Hęttu įšur en žś byrjar", „Segšu nei" og svo framvegis. Allt mišar aš žvķ sama, žér gęti fundist fķkniefni góš, žvķ įttu ekki aš prófa. Berum viršingu fyrir börnunum okkar og segjum žeim af hverju, ekki ljśga aš žeim, žau eru mun skynsamari en viš höldum.


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband